PSD2: Betalen we straks allemaal via Facebook of Google?

5 april 2017

Betalen consumenten straks nog met hun bankpas of regelen ze straks al hun betalingen via Google, Facebook of Apple? Dit klinkt misschien als een rare vraag, maar door de invoering van de Europese richtlijn PSD2 wordt deze vraag wel degelijk relevant. In dit artikel leg ik uit wat PSD2 is en wat de consequenties voor banken kunnen zijn als PSD2 in werking treedt.

 

Wat is PSD2?

De Europese Richtlijn Betaaldiensten (Payment Services Directive; PSD) regelt het toezicht op betaaldienstverleners, hun rechten en verplichtingen en die van hun gebruikers. Op 8 oktober 2015 besloot het Europees parlement om PSD te herzien naar een nieuwe versie (PSD2). De belangrijkste wijziging is artikel 66. Concreet betekent de wijziging dat nieuwe toetreders de mogelijkheid krijgen om bankdiensten aan te bieden. Dit betekent onder andere dat banken worden gedwongen om partijen met een betalingsvergunning toegang te geven tot de gegevens van de betaalrekening van de klant, mits de klant daar expliciet toestemming voor heeft gegeven.

De wijzigingen in de PSD2 moet per 13 januari 2018 door alle verschillende EU-lidstaten in de nationale wetgeving zijn doorgevoerd. De wijzigingen met betrekking tot de toegang tot de betaalrekening zullen naar verwachting in de eerste helft van 2019 van kracht zijn.

 

 

Voor en na PSD2

Op dit moment hebben banken de beschikking over enorme hoeveelheden betaaldata en kunnen ze betaaldiensten rechtstreeks aanbieden bij hun klanten. Banken verlenen deze betaaldiensten via hun eigen interne ‘’application programming interfaces’’ (API’s). De API is de standaardwijze om verschillende softwareapplicaties met elkaar te laten communiceren.

Na de invoering van PSD2 zullen banken naast hun interne API ook een publieke API moeten bouwen. Andere partijen op de markt met een bankvergunning kunnen deze publieke API gebruiken om nieuwe services voor klanten te ontwikkelen.

Een concreet voorbeeld van innovatie die kan ontstaan met de PSD2 wetgeving zijn zogeheten ‘’aggregator-apps’’. Deze app geeft een gebruiker toegang tot al zijn betaalgegevens van meerdere banken. Gebruikers van deze app hoeven dus niet meer voor elke betaalrekening apart in te loggen bij verschillende banken maar kunnen in één overzicht al hun betaalrekeningen beheren.

 

Wat zijn de gevolgen van PSD2?

De impact van PSD2 op de klantervaring en dus op de toekomstige bank-klant-relatie is naar verwachting erg groot (Gartner, DNB, 2016). Het is de verwachting dat een grote groep nieuwe toetreders op de markt komt, die naar verwachting het gebruikersgemak gaan verhogen. Consumenten zullen meer keuze krijgen en betere producten voor een lagere prijs.

Tegelijkertijd is er ook een aantal risico’s: doordat derde partijen toegang kunnen krijgen tot betaal- en rekeninggegevens is er een verhoogd privacy risico. Denk hierbij aan een fastfoodketen die straks op basis van betaalgegevens kan kijken hoe vaak iemand bij de concurrent eet.

Een reëel gevaar voor banken is dat ze het inzicht in en het contact met de klanten verliezen en daarmee ook hun mogelijkheden tot cross-selling. Het aanbieden van een betaalrekening leidt namelijk vaak tot de verkoop van andere producten zoals een beleggingsfonds. Ook zullen banken hun operationele systemen moeten aanpassen of vervangen.

 

Actief of reactief, twee strategische keuzes

Volgens Gartner kunnen banken die zich richten op particulieren na de invoering van PSD2 opgesplitst kunnen worden in twee categorieën:

  1. Banken die PSD2 proactief gebruiken om extra waarde toe te voegen voor klanten.
  2. Banken die reactief regeren en alleen nog commodity’s aanbieden en concurreren op prijs.

Banken die een reactieve strategie hanteren zullen alleen het hoogst noodzakelijke doen om te voldoen aan de PSD2 wetgeving. Een risico van deze strategie is dat andere partijen zoals Google of Apple de data van deze banken gebruiken om hun klanten een platform te bieden waarin ze perfecte klantervaringen bieden en de banken alleen nog data leveren aan derde partijen.

Banken die een proactieve strategie hanteren zullen meer de samenwerking zoeken met derde partijen en via publieke API’s proberen om innovatieve dienstverlening aan hun klanten te bieden. Dit kan bijvoorbeeld via een ‘’bank as a platform’’ strategie waarbij banken een soort app store aan hun klanten aanbieden. Binnen deze app-store kunnen andere partijen dan apps bouwen die innovatieve oplossingen bieden aan klanten.

De juiste strategie hangt af van de doelstellingen van de bank. Maar het lijkt duidelijk dat als banken de controle willen houden over het klantcontact en de klantervaring, ze er goed aan doen om mee te gaan in een proactieve strategie. Anders bestaat inderdaad het gevaar dat hun klanten de betalingen voortaan via andere partijen regelen.

 

Integraal klantbeeld

De PSD2 wetgeving maakt het relatief eenvoudig om de vaak gefragmenteerde betaalgegevens over alle banken te aggregeren, zodat een integraal klantbeeld ontstaat. Zo’n klantbeeld biedt veel mogelijkheden voor de klant, mits deze data goed wordt geanalyseerd en geïnterpreteerd. Zo kunnen consumenten veel beter dan nu op basis van hun transactionele bankdata worden begeleid, bijvoorbeeld om een gezonde balans te creëren tussen hun inkomsten en hun uitgaven. Of om pro-actief advies te krijgen over bepaalde uitgaven-patronen. De vraag is of zij deze adviesrol bij hun huidige bank willen neerleggen. Het is niet voor niets dat veel bankklanten bij meer banken een rekening aanhouden. Het biedt de mogelijkheid aan “third trusted parties” om deze rol te vervullen. Sleutelwoord hier is vertrouwen. Ondanks alle inspanningen van de bancaire sector dit vertrouwen te verhogen, is dat vertrouwen nog steeds bedroevend laag.

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

Mis nooit meer iets op het gebied van advanced analytics, data science en de toepassing daarvan binnen organisaties!